Nhà thơ qua đời để lại sự tiếc nuối trong lòng bao người, nhưng những vần thơ bắt nạṭp của ông thì vẫn ở lại, tiếp tục lay động những thế hệ độc giả bữa nay.
Thi sĩ Thanh Tùng tắt thở tối 13/9 sau thời gian chiến đấu với căn bệnh ung thư bao tử. Sinh lão bệnh tử là quy luật ở đời, nhưng có những người ra đi, nhân cách và những vần thơ đẹp vẫn ở lại với hậu thế.
 |
| Nhà thơ Thanh Tùng. Ảnh: Mễ Thuận. |
Đời nhọc nhằn, vẫn an nhiên sống
Nhà thơ Thanh Tùng tên thật là Doãn Tùng, sinh năm 1935 ở Nam Định, nhưng lớn lên tại đô thị Hải Phòng. Thành ra, ông có rộng rãi bài thơ viết về thành phố Cảng.
Nhà thơ Thanh Tùng có một cuộc đời công sức chân tay khó nhọc. Ông khiến cho nghề khuân vác trên bến Hoa Phượng đỏ Hải Phòng, có khi ông làm thuê nhân đóng tàu. Trong suốt đa dạng năm sáng tác thơ, Thanh Tùng vẫn sống một thế cuộc công huân vất vả.
Thời điểm bài thơ Thời hoa đỏ được nhạc sĩ Nguyễn Đình Bảng phổ nhạc (khoảng năm 1989), nhà thơ Thanh Tùng vẫn đang khiến cho nghề bán sách trên lòng đường. Ngay cả khi Thời hoa đỏ trở thành thành quả rất nhiều người biết đến, ông vẫn chưa thành “người của đại chúng” để tin báo đổ xô tụng ca, như lẽ ra phải thế.
Cho đến năm 2001, lúc ấy đã 66 tuổi, Thanh Tùng mới ra tập thơ đầu mang tên Thời hoa đỏ. Tập thơ đã được Hội Nhà văn Việt Nam trao giải thưởng tham gia năm 2002.
Hôn nhân của thi sĩ cũng không được trơn cho lắm, vì thế có lần ông từng nói: “Tôi đen đủi trục đường tình duyên”. Ông trải qua cuộc hôn nhân lãng mãn, với người bà xã sắc đẹp. Năm 1989, cung phi của ông từ trần vì bệnh tim, để lại cho ông nhì người con. Suốt quãng đời dài về sau, đôi lần trải qua những rung cảm lãng mạn, Thanh Tùng không kết duyên mà nuôi con lớn khôn.
Những năm cuối, đời sống của Thanh Tùng được bù đắp bởi con cháu. Ông sống cùng mái ấm con gái. Năm nào con út cũng khiến cho lễ mừng sinh nhật với hoa và nến, lại mời người mua văn tới ngâm thơ, bọn hát.
Trong buổi sinh nhật ông công ty tham gia năm 2015, con gái nói về phụ vương mình đầy kiêu hãnh: “Bố tôi thuần là một nhà thơ, một thi sĩ. Ông sống không ganh đua với khách hàng nào, không bon chen tính toán thiệt hơn mà luôn giữ sự hồn nhiên, lãng nhân. Ông luôn chịu đựng sự nghèo túng một bí quyết vui miệng, sáng sủa. Ông yêu thơ nên coi sự nghèo nàn, rách rưới là một thách thức rồi sẽ vượt qua. Đời ông luôn coi trọng tình bạn và thơ ca. Ý thức và nghị lực của ông đã truyền cho tôi có được cuộc sống ngày bữa nay”.
Quyên sinh viết thơ về ái tình
Thuở hoa niên, Thanh Tùng chưa bao giờ có yêu cầu theo nghiệp viết, mà chỉ thích khiến kỹ sư chế tạo máy. Điểm văn của ông không tốt, thậm chí dưới điểm nhàng nhàng, thường bị thầy cô phê bài văn lạc đề.
Ông nhập cuộc bạn trẻ xung phong. Rồi chuyển sang làm cho thợ bốc xếp nơi bến Hoa Phượng đỏ, thợ rèn nơi công xưởng đóng tàu… Công việc lao động thủ công, cầm quai cầm bú tưởng chẳng liên quan gì đến văn học, cầm bút. Ấy vậy mà Thanh Tùng “khiến thơ lúc nào cũng không nhân thức”.
Trong bom đạn chiến tranh, có khi cảm xúc dâng tràn, tâm hồn nhà thơ bật ra những vần thơ. Ông thường mang theo mẩu bút chì và tờ giấy để chép lại thi tứ tới bất chợt ấy. Cũng có khi, ông cầm viên gạch non làm bút để viết, hoặc viết trên tấm tôn trong nhà xưởng. Dưới hầm trú bom, ông vẫn khiến cho thơ, lẩm bẩm cho đến khi thuộc lòng thơ bản thân.
Ca khúc "Thời hoa đỏ" do Thái Bảo thể hiện Ca khúc "Thời hoa đỏ"Trong chiến tranh, các sáng tác văn học thường gắn mọi đề tài với trận chiến, thơ tình cũng đi liền với xuất sắc, chống chọi. Nhưng Thanh Tùng viết Thời hoa đỏ – một bài thơ thuần về tình ái, một “tình ái bao giờ cũng khiếp sợ tôi” như lời ông nói. Ông gọi vui việc viết thơ, viết về tình ái của bản thân giống như một hành động liều mình vậy.
Thời hoa đỏ của Thanh Tùng được giới văn học yêu mến, và đánh giá cao. Tên bài thơ thường được dùng để ví von, nhắc về thời thanh xuân. Thi sĩ Chế Lan Viên đánh giá tốt thơ Thanh Tùng “Tây Tây”, ý chỉ sự công trình mang ý thức mới mẻ. Còn nhà thơ Xuân Diệu vì mến tài Thanh Tùng mà đưa cho tác giả Thời hoa đỏ đọc trước cả một tập thơ chưa in của chính mình.
Sau khi Thời hoa đỏ được nhạc sĩ Nguyễn Đình Bảng phổ nhạc, tác phẩm trở thành phổ biển. Ca sĩ Lệ Thu là người đầu tiên thu âm ca khúc, và Thái Bảo là nghệ sĩ mà tiếng tăm gắn chặt với Thời hoa đỏ.
“Mỗi mùa hoa đỏ về/ Hoa như mưa rơi rơi/ Cánh mỏng tan tác đỏ tươi/ Như máu ứa một thời trẻ trai…”. Thanh Tùng viết về ái tình thời trai trẻ kết thúc, với sự yên yên ổn. Mọi thứ qua đi, và chỉ còn màu hoa đỏ hằn sâu, ứa ra từ ký ức, về một thời đắm đuối.
Thời hoa đỏ còn sống mãi trong lòng dân chúng, bởi thành quả đã nói hộ tâm tình của bao người về một quãng yêu đương đắm say của tuổi xanh.
Nhưng Thanh Tùng đâu chỉ có Thời hoa đỏ. Mang tâm hồn thi sĩ, ông luôn sáng tác và để lại cho đời những vần thơ đẹp. Trong đó, phổ biến tác phẩm của Thanh Tùng được bạn yêu thơ biết đến như: Con sông chảy từ lòng phường, Cửa sóng, Trường ca Phương Nam, Gió và chân trời, Khúc hát xa quê, Cái ngày xưa ấy, Thuyền đời…
Ngoài Thời hoa đỏ, Thanh Tùng còn có ba tác phẩm khác được nhạc sĩ Phú Quang phổ nhạc: Người về, Thủ đô ngày trở về, Mùa thu giấu em. Ca khúc Hà Nội ngày trở về cũng nhiều người biết đến, được phổ quát người đất kinh kỳ xa xứ yêu mến.
Tác giả bài thơ 'Thời hoa đỏ' tắt thở ở tuổi 83Thi sĩ Thanh Tùng, tác giả của bài thơ nhiều người biết đến "Thời hoa đỏ", vừa mệnh chung tối 12/9, hưởng thọ 83 tuổi. |
Nhà thơ Thanh Tùng Thời hoa đỏ Nhà thơ Thanh Tùng Thời hoa đỏ Nguyễn Đình Bảng
0 nhận xét: