Trong năm qua, kinh tế Việt Nam đã có rộng rãi điểm sáng như ở không gian buôn bán hay các đơn vị quản lý công nghệ. Tất nhiên, nếu như nhìn lại cả năm, vẫn phải công nhận rằng đâu đó vẫn có những điểm tối, mà trong số đó có những vấn đề cố hữu và xung yếu, sẽ ảnh hưởng đến kinh tế vietnam không chỉ trong năm nay mà còn là đa dạng năm về sau nữa.
Một trong số đó chính là yếu tố thâm hụt ngân sách. Đầu năm, Quốc hội đưa ra chỉ tiêu để bội chi ngân sách là 5% GDP. Cuối năm, tại buổi tọa đàm công bố tình hình kinh tế vĩ mô quý IV/2016 và cả năm, thông báo của Viên Phân tích Kinh tế và Chế độ (VEPR) đưa ra danh sách con số đó là 5,64% GDP.
Cụ thể, công bố của VEPR đã chỉ rõ rằng bội chi ngân sách năm 2016 ước lượng ở mức 5,64% GDP, tương đương 254 nghìn tỷ đồng. Thu ngân sách ước đạt 1.039 nghìn tỷ đồng và bằng 102,4% so với dự toán. Hình như đó, chi ngân sách lên tới 1.293 nghìn tỷ đồng, tương đương 106,3% dự toán.
Ở phần nguồn thu nhập, thông báo đã viện một nguyên do “không may mắn” để lý giải cho việc nguồn thu nhập sụt giảm so với năm rồi. Đó chính là do ảnh hưởng của giá dầu thô giảm mạnh, qua đó đã làm cho cơ cấu thu ngân sách của vietnam có sự đổi mới đáng kể.
Cụ thể, tỷ lệ nhì khoản mục thu trong khoảng dâu thô và thu cân đối NSNN trong khoảng hoạt động xuất nhập khẩu giảm mạnh, từ mức 12,1% và 19,7% năm 2014 xuống còn 7,1% và 18,1% năm 2015, và năm nay là 4,0% và 16,6%.
Để bù đắp hụt thu, Chı́nh phủ đề nghị tăng nhanh các nguồn thu nhập khác như thu thuế bảo vê ̣không gian (4,1%) và thu tiền dùng đất (8,3%). Còn nhớ trong nhì năm 2014-2015, thu ngân sách từ hai nguồn này trong nửa đầu năm chı̉ chiếm đoạt khoảng 2,0% và 6,0% tổng thu NSNN.
Một yếu tố nữa đối với ngân sách là việc tỷ lệ chi dành cho đầu tư sản xuất cũng đang có xu hướng giảm. Vấn đề này cũng là dễ hiểu trong bối cảnh nguồn thu nhập hạn hẹp, các khoản chi sẽ phải cân nhắc kỹ càng hơn. Theo đó, trong khoảng mức nhàng nhàng 29% chi NSNN thời kỳ 2001-2010, chi cho đầu tư tạo ra đã giảm xuống còn 25,6% thời kỳ 2011-2015 và 20,1% ước tính năm 2016.
Trong khi chi cho đầu tư sản xuất giảm thì các khoản chi nhiều lần lại được duy trì trên 70% chi NSNN kể trong khoảng 2011 cho đến nay. Cần nhắc lại là chi nhiều lần là các khoản có thuộc tính khác hẳn so với chi đầu tư sản xuất, khi mà nó dồn vào một chỗ bỏ ra cho các doanh nghiệp sư nghiệp nhà nước, chi cho hoạt động quản lý nhà nước hay cho an toàn quốc phòng.
Công bố VEPR sau những lập luận trên kết luận: “Điều này dẫn đến trạng thái thu ngân sách chỉ đủ cho các khoản chi thường xuyên. Bởi thế, nguồn vốn bỏ ra cho đầu cơ phát hành yêu cầu sử dụng các nguồn vốn vay, dẫn tới hiện trạng nợ công tăng thêm nhanh trong những năm vừa mới đây.”
Cần nhớ rằng, những con số thống kê ở trên được VEPR lấy ra từ dự đoán về ngân sách năm 2016 của các tập đoàn nhà nước, chứ chưa phải là con số thật sự. Thống kê sau cuối sẽ chỉ có khi các khoản thu, chi được quyết toán cụ thể, một câu chuyện sẽ diễn ra vào tận 2 năm nữa.
Ngay trong buổi tọa đàm, trong phần phản biện, chuyên gia kinh tế Vũ Đình Ánh đã nói thẳng rằng “tôi không tin tham gia con số 254 nghìn tỷ đồng bội chi”.
Quan sát mối quan hệ của những con số, ông Ánh đã đưa ra một lập luận "toán học" rằng: “Chi ngân sách và thu ngân sách đều tăng, trong đó chi ngân sách tăng cường hơn thu ngân sách. Mà chi ngân sách trừ đi thu ngân sách ra khoản bội chi. Vậy có lý gì mà nói năm nay bội chi đã giảm so với năm rồi ? Về mặt toán học, tôi thấy những con số này không có lí”.
(Năm ngoái, mức bội chi của ngân sách Nhà nước ở mức 6,1% GDP, cao hơn đa dạng mức 5,64% của năm nay).
Trí thức trẻ
Đọc thêm: máy bơm tăng áp
0 nhận xét: