Bạn dạng Sin Chải nằm dong dỏng trên đỉnh núi, cách thức xa trung tâm phố và là một trong những bạn dạng nghèo nhất xã Hoang Thèn (huyện Phong Thổ). Một trong những nguồn cội chính làm cho đời sống bà con nơi đây cứ mãi bị đói nghèo đeo bám chính là nạn tảo hôn và sinh phổ thông con.
Tảo hôn gây nhức nhói ở các thức giấc vùng sâu - Ảnh minh họa
Cả bản có hơn 130 hộ, nhưng số hộ nghèo chiếm quá nửa, lương thực chính yếu phụ thuộc vào đảm ruộng bậc thang và một vài vạt nương lòng vòng phiên bản; thiếu thóc lúa nên Sin Chải luôn cận kề với cái đói và sự nghèo. Hình ảnh những cặp hiền thê chồng tuổi chưa đến đôi tám đã nheo ranh mãnh mấy mặt con, sống trong những túp lều lụp sụp như một minh chứng rõ nét cho sự có điều kiện kinh tế eo hẹp vì tảo hôn, đông con ở Sin Chải.
Trưởng bạn dạng Sùng A Lùng nói: “Đất đai ở Sin Chải màu mỡ lắm, nhưng trong phiên bản thiếu công lao nên gian nan cho việc khai phá, mở rộng diện tích chế biến. Bởi lẽ phần nhiều phần hộ trong phiên bản là các cặp phi tần chồng “thiên nhiên” – Trưởng phiên bản giải nghĩa cung phi chồng thiên nhiên vì cả bà xã, chồng đều trong tuổi vị thành niên, thích thì về ở với nhau, không qua đạt yêu cầu kết hôn. Lấy nhau mà cầm quốc, cầm cày chưa thuần thục lại sinh nở không có chiến lược, thiếu kĩ năng sống nên cuộc sống của họ ngày một gian khổ”.
Báo cáo sơ bộ, trong 5 năm quay về đây, Sin Chải có hơn 30% số hộ trong bản tảo hôn, rộng rãi cặp “thích” thì về ở cùng nhau, chờ đến tuổi trưởng thành mới đạt yêu cầu kết duyên. Vì vậy mới có chuyện, ba má đi đăng ký khi con đã tới tuổi học mầm non. Câu chuyện tảo hôn – xử lý vụ việc tảo hôn ở Sin Chải cứ quanh quéo, không có lời giải. Trước tín hiệu tảo hôn của con trẻ trong nhà, cha mẹ khuyên can thì đám trẻ nói đó là bạn bè, chính quyền hay các đoàn thể tại địa phương cũng không thể cấm đoán việc đám trẻ kết bạn với nhau. “Mọi chuyện chỉ vỡ lẽ khi những bạn gái vừa đến tuổi dậy thì mà bụng cứ lùm lùm. Khi sự đã rồi, biết tính sao, gia đình lại tập trung giải quyết chứ không lẽ lại báo chính quyền” - anh Sùng A Sử một trong những ông bố có con tảo hôn ở Sin Chải đã lên chức bố phi tần khi tuổi chưa tới ngũ tuần san sẻ với chúng tôi.
Ngoài ra khắc phục việc tảo hôn chưa đi tham gia hồi kết, thì những cặp thê thiếp chồng con nhỏ ấy đã đóng góp không ốm cho việc nâng cao tỷ lệ hộ nghèo ở bạn dạng Sin Chải và là những minh chứng sinh động cho sự bần cùng ở phiên bản vùng cao này. Em Lý Thị Mẻ - là một điển hình, lấy chồng năm 14 tuổi, Mẻ đã là mẹ của 2 cháu bé bỏng khi mới 17 tuổi. Trong khoảng ngày lấy chồng, cuộc sống của Mẻ không gì ngoài sự nghèo đói và nheo rỡ ràng. Khi đến thăm tham gia thời điểm chỉ còn hơn 1 04 tuần là đón tết, mà trong nhà Mẻ chỉ còn vẻn vẹn gần 1 bao thóc và mấy quả bí; gà, lợn cũng chẳng nuôi được phổ quát, của nả thiết bị trong nhà không có gì đáng giá. Chắc rằng năm nay, mái ấm Mẻ sẽ đón thêm một cái tết trong sự cơ hàn. Nhìn người mẹ trẻ lê lết dưới đất chơi với 2 con của bản thân mình như chị chơi với em, chúng tôi không khỏi chạnh lòng.
Ma Thị Khu sinh năm 1999 về nhà chồng năm mới 15 tuổi, vì thương 2 cung phi chồng trẻ chưa biết khiến ăn, mái nhà nhà chồng không cho thê thiếp chồng Khu tách hộ. Vốn đã có năng lực tài chính thấp, cứ tưởng thêm người, thêm của, nhưng từ khi hoàng hậu chồng Khu về ở cùng, kinh tế mái ấm nhà chồng thêm eo hẹp. Nhà chồng phải nuôi 2 vợ chồng trẻ lại còn phải trông cháu vì vậy cuộc sống thêm gian nan.
Lên Sin Chải lần này, chúng tôi cảm nhận rõ hơn những hệ lụy của tảo hôn bởi vòng luẩn quẩn: tảo hôn – thất học – đói nghèo. Nhìn cảnh mấy chị em đọc mãi không hết nội dung tờ rơi tuyên truyền về công tác dân số chiến lược hóa, chúng tôi phần nào thấy sự học của những “người mẹ con trẻ” ở Sin Chải. Cả bạn dạng có hơn 100 chị em, nhiều phần đều tảo hôn và mù chữ, khi chưa đọc thông viết thành thạo thì dù có tạo dựng các lớp huấn luyện về kỹ thuật sản xuất cũng không hiệu quả. Bởi không biên chép được, nên nghe tai này, lại thông sang tai kia, tri thức mang về vận dụng trong đóng chai chẳng đáng là bao. Bởi vậy, rộng rãi năm rồi, người Sin Chải vẫn cứ giữ tập quán làm việc cũ, sử dụng giống lúa địa phương lưu giữ trong khoảng bao đời làm cho mũi nhọn tạo ra kinh tế nên Sin Chải còn không ít khó khăn.
Lập mái nhà khi còn quá trẻ, thiếu các kỹ năng sống rồi sinh đẻ không có chiến lược – cả bản có đến 80% số bà đỡ con thứ 3 cũng là căn do khiến cho Sin Chải thêm gian khổ trong xóa đói giảm có điều kiện kinh tế eo hẹp. Để cải thiện tình hình dân số và giúp Sin Chải từng bước vượt không dễ dàng, thời điểm qua UBND phường đã tập trung lãnh đạo, tăng nhanh hoạt động đội ngũ hiệp tác viên dân số, cử các tổ đoàn thể tới từng hộ tuyên truyền, chuyển di bà con hạn chế tảo hôn và sinh nở có ý tưởnrg.
Câu chuyện dân số ở Sin Chải và những hệ lụy của nó như một hồi chuông báo động về thực trạng dân số ở vùng cao. Để giải quyết, cần sự vào cuộc mạnh bạo của cấp ủy, chính quyền và lòng nhiệt tình của các đoàn thể để từng bước đổi mới kiếm được thức, tạo chuyển biến hăng hái cho bà con dân bạn dạng.
Bùi Chiến/báo Lai Châu
Xem thêm: máy bơm đẩy cao
0 nhận xét: