 |
| Mai Hằng - Xanhshop |
Tôi lớn lên với niềm tin chắc chắn và vô nhân tố kiện vào sự vô tư của thế cục. Tới bây giờ, niềm tin ấy vẫn không thay đổi, chỉ có quan điểm của tôi về sự công bằng là thay đổi với thời điểm.
Với niềm tin về sự công bình, tôi quyết định sẽ theo học trường luật để thi hành ước mơ biến thành thẩm phán. Tuy nhiên cũng như trong cũ kĩ tích, mọi khao khát đều có trắc trở, thách thức. Ngày cầm bằng ra trường đại học luật, người ta bảo tôi có 10 triệu tiền việt thì xin việc làm giúp.
Tuy nhiên, kể cả đưa tiền cũng chưa chắc đã xin được việc, mà có được thì ăn lương chỉ 430.000 đồng/bốn tuần thôi.
Không ưng ý nổi sự nực cười ấy, tôi chọn đi khiến cho một công ty nước ngoài, nơi tôi gắn bó gần 10 năm. Ở đấy, tôi từng nghĩ chính mình chạm được nhị chữ “công bằng” khi đảm nhiệm mảng bổn phận phố hội (CSR) của tổ chức kinh doanh, bảo đảm lợi quyền của công nhân các nhà máy gia công và đảm đang quỹ từ thiện của tổ chức kinh doanh tại vietnam.
chậm triển khai là sự khởi đầu của hành trình tìm kiếm ý nghĩa thực sự của sự công bình và là lúc tôi thật sự thu góp vốn khởi nghiệp của bản thân. chậm tiến độ cũng là sự bắt đầu của một thời kỳ học khiến cho người, học bí quyết sống với thiên nhiên và học cách làm việc.
Những tan vỡ lẽ vụng về dại
Trong quãng thời gian khiến cho công tác CSR, tôi nhập cuộc vài công trình trong khoảng thiện tại miền Tây. Ở đó, tôi được phổ quát thanh nữ gặp gỡ, xin cung cấp tiền khoan giếng. Nguyên do của các chị là mỗi lần cư dân gạnh thuốc diệt ốc là “nước mặt” (ao, hồ, kênh, rạch) “xài khô da dữ lắm”, chưa kể còn gây bệnh phụ khoa.
Song song đó, tôi cũng thấy các xã hô hào ghé thuốc diệt cỏ xuống rạch để lục bình chết rục, lấy tuyến phố cho ghe đi. Người ta chỉ nhiệt tình tới hiệu quả tức thì, nhưng tác động thụ động lên loài người và các loài sinh vật khác trong cùng môi trường sống thì bị bỏ dở.
Chứng kiến hết việc này sang việc khác, tôi dần trông thấy giới hạn của CSR, trông thấy sự lớn mạnh kinh tế phải tiến công đổi bằng chất lượng môi trường sống. Chưa kể tôi còn thắc mắc tự hỏi vì sao vietnam xuất khẩu nông sản gần như mà vẫn có người thiếu ăn?
Để khắc phục những giới hạn đấy và muốn tìm hiểu chuỗi cung ứng nông nghiệp, tôi mất việc và mở màn sự nghiệp “lái lúa”. Tôi tới Mộc Hóa (Long An) doanh nghiệp một xưởng đóng hộp gầy, đặt dân cày trồng lúa, tậu, đóng chai sau thu hoạch rồi mang đi bán cho các khu chợ thực phẩm cao cấp ở Sài Gòn.
Vừa quản lý việc buôn bán gạo, tôi vừa khám phá các nhân tố đang xảy ra ở những vùng tập trung sản xuất độc canh diện tích lớn.
Bài học khiến tôi bàng hoàng và thức tỉnh nhất là lĩnh vực nuôi tôm công nghệ ở Cà Mau. Dù đã làm việc cả thập kỷ trong lĩnh vực CSR nhưng đến lúc ấy, tôi mới nắm bắt được vì sao trong các đợt phỏng vấn người lao động khu kĩ nghệ lúc trước, tôi lại gặp gỡ phổ quát công hiền đức Cà Mau tới thế.
Trong vòng 10 năm, từ năm 1992 - 2001, rừng ngập mặn và ruộng lúa ở Cà Mau đã nhất tề được thay bằng các đầm nuôi tôm kĩ nghệ, mỗi hecta tôm chỉ cần ba nhân lực/năm thay vì 17 nhân công/năm cho lúa.
Tương tự những người sống bằng nghề săn bắt hái lượm từ rừng tự nhiên hay làm đồng không còn kế sinh nhai, buộc phải lên thị trấn làm thuê nhân. [nguồn http://ejfoundation.org/]
Cuốn sách đổi mới cái nhìn
Chính trong thời gian đó, cuốn sách Cuộc cách mạng một cọng rơm đến với tôi như một định mệnh. Đọc cuốn sách, tôi nghĩ: “Bản thân mình chả nắm bắt gì cả, khiến sai bét hết rồi”. Và tôi rời đồng ruộng về thị trấn, cạn kiệt cả sức lực, ý thức, vốn đầu tư.
Sau một thời điểm khủng hoảng, kiếm tìm lối đi cho cả phiên bản thân và cả xuất sắc về sự vô tư, tôi vỡ lẽ đúng ra bản thân đã chọn sai địa điểm trong chuỗi cung cấp. Suốt một thời gian, tôi cứ đẩy lưng dân cày sản xuất bền vững nhưng xu hướng tiêu xài vững bền chưa có. Thế là Xanhshop xây dựng thương hiệu, khiến cho đầu ra cho các nhà đóng chai gầy lẻ theo phương thức thuận thiên nhiên và “bán lối sống”.
Bốn năm đồng hành Xanhshop, bí quyết tôi nắm bắt về trong khoảng “công bằng” khác trước phần lớn. Nó không còn chỉ là sự công bằng do luật lệ nhân loại đặt ra nữa, mà là sự công bằng theo luật của tự nhiên.
Cách thức chúng ta sản xuất thực phẩm phổ biến bây giờ là hủy hoại: diệt vi trùng, vi khuẩn, diệt cỏ, diệt côn trùng, diệt các loài cây, con khác. Nhưng thật ra chúng ta có chế độ sản xuất khác, chẳng phải diệt mà sống thông thường, tạo kế sinh nhai trên nền tảng sinh thái đa loài, đa tầng.
Tôi đúc kết cho mình phương pháp hiểu về công bằng là hiểu vị trí của con người trong hệ sinh thái và hành xử như một thành viên đồng đẳng với các loài khác, chứ chẳng phải như bá chủ.
Công bằng là nhân thức đủ. Vô tư là phải nhân thức bảo toàn “vốn sinh thái” không chỉ cho con người, mà cho cả các loài khác nữa và không chỉ cho hiện tại, mà còn cho mai sau lâu dài.
Vốn thị trấn hội
Ở Xanhshop, chúng tôi bán thực phẩm địa phương theo mùa và không bán thực phẩm nhập cảng. Các loại hàng hóa ở Xanhshop được phân biệt bởi nhãn xanh, nhãn tiến thưởng, nhãn trắng do Xanhshop tự tạo ra, giữ vững và minh bạch với đối tượng mua hàng trên nền móng niềm tin với nhà cung ứng. Mục tiêu sắp đến là nhãn xanh không chỉ thuần tuý không hóa chất, mà phải được đóng hộp bởi một chuỗi hệ thống bền vững cả về sinh thái và thị trấn hội.
Có phổ thông người hỏi tôi: “Vì sao không chọn bán vật phẩm đủ điều kiện? Mọi thứ dựa trên lòng tin có không may không?”.
Với chuyện đạt yêu cầu, đối với sản phẩm xuất khẩu, chuỗi cung cấp dài cả về địa lý và các bên tham gia, việc tham gia của bên thứ ba để chứng nhận trong chừng mực mực nào đó là cần thiết.
Chúng tôi không lựa chọn hoạt động mua bán xuất khẩu mà lựa chọn hoạt động mua bán trong nước, chi tiết hơn là thị trường TP.HCM. Chuỗi cung ứng ngắn chỉ có ba bên: nhà đóng gói, Xanhshop và người tiêu xài đều sinh sống tại vn.
Chúng tôi nhân thức rõ các nhà cung cấp của chính mình, từ động cơ vì sao họ khiến yếu tố họ khiến cho đến trình độ công nghệ, trình độ điều hành của họ và có mối kết nối hữu cơ với cả người đóng gói cũng như người tiêu xài.
Do đó, chúng tôi thấy việc phải chứng nhận cho những sản phẩm đóng gói tại vn bởi người vn để bán cho người tiêu dùng vn là không cần thiết.
Thứ nhị, tôi nhận thức được “lòng tin” là một trị giá vô hình, không dễ thuyết phục người khác như giấy đủ điều kiện, nhưng chúng tôi cũng thấy rằng yếu tố của nền thực phẩm bây chừ ở vietnam không nằm ở câu chuyện kỹ thuật, mà là yếu tố phố hội. Chúng tôi lựa chọn việc gieo trồng lòng tin.
 |
| Mứt mùa xuân của XanhShop - Ảnh tư liệu |
Gieo trồng như thế nào?
Niềm tin thông thường của chúng tôi là “Thiên nhiên mới là thượng đế” chứ chẳng hề đối tượng mua hàng. Cả ba chúng tôi: đối tượng mua hàng, nông dân và Xanhshop đều đang phụng sự tự nhiên, nỗ lực hoàn trả những gì loài người đã lấy đi để thực thi sự vô tư với muôn loài khác.
Bởi thế, tôi hướng các nhân viên của bản thân mình vào một cam kết của chân thực, mến yêu, bổn phận và cần kiệm, cố gắng đi từng bước nhỏ một để gieo trồng niềm tin trên một nền móng mở: Facebook, biểu hiện ở cả cơ cấu vật phẩm và cách thức chúng tôi đóng gói chúng.
Sau nhiều năm, chung cục khu vườn trên Facebook ấy của Xanhshop được các bạn đồng hành nhìn kiếm được là “không chỉ bán thực phẩm, mà bán giá trị sống và lối sống”. Nhiều người nói rằng họ đã thay đổi lối sống từ khi đọc các bài viết của chúng tôi.
Mỗi ngày, chúng tôi soạn bài san sớt những câu chuyện về dân cày, về lý do tại sao chúng tôi bán thực phẩm địa phương thay vì thực phẩm nhập khẩu, vì sao chúng tôi bán “giỏ rau - thuận tự nhiên” có gì ăn nấy, vì sao chúng tôi bán tôm cua của người giữ rừng mà không bán sản phẩm kĩ nghệ thâm canh, về nụ cười khi tìm được biện pháp gói bánh không dùng nilông, về lý do vì sao chúng tôi gói rau bằng lá chuối, về việc chúng tôi đi xe đạp thay vì xe máy...
Vậy nên cuối cùng bán rau hay bất kỳ thứ gì ở Xanhshop cũng đều là phương tiện để truyền chuyển vận các giá trị vô hình (niềm tin và trị giá) mà chúng tôi muốn lan tỏa.
Tất nhiên tôi biết vẫn rất cần một trực quan nhạy bén và các nguyên tắc điều hành chất lượng, nhưng các biện pháp hữu hình ấy không thay thế được những giá trị vô hình khăng khăng phải có trong quan hệ giữa người với người là trị giá của lòng tin.
ngừng thi côngĐây cũng là một loại vốn - vốn phố hội, mà thiếu nó sẽ chỉ có những bao tải khoai tây (hình ảnh M. Sholokhov dùng để diễn tả HTX nông nghiệp ở Nga trong cuốn Đất đổ vỡ hoang) chứ không có một cộng đồng thật sự.
>> Xem clip: Xanhshop: Hành trình tậu về tự nhiên (nguồn: Youtube)
Vốn cá nhân của tôi
Vui vẻ đến từ bên trong. Với tôi, không chỉ vui vẻ mà mọi thứ đều tới trong khoảng bên trong, gồm cả việc kinh doanh. Khởi nghiệp, với tôi, có tức thị tự tạo công ăn việc khiến cho mình. Chuyện tự tạo công ăn việc làm cho chính mình không có gì mới.
Ông bà tôi, cả nội và ngoại, đều tự tạo việc khiến cho bản thân mình. Thân phụ mẹ tôi đi làm công nhân một thời điểm, rồi sau đó cũng tự tạo việc làm cho mình.
Vậy nên khi thử tổng kết kinh nghiệm tư nhân của chính mình về vốn khởi nghiệp, tôi luôn nghĩ vốn cần thiết nhất là chính nhân loại khởi nghiệp. Khi bạn sinh ra, bạn đã được cấp vốn sẵn rồi: thân, tâm, trí. Hên và lôi cuốn thay, với vốn đầu tư này, bạn hoàn toàn chủ động việc tăng vốn.
Tôi thích vấn đề thiền sư Osho nói: “Con tim chính mình phải là thầy, cái đầu là tớ. Còn ví như chính mình để ngược lại, cái đầu là thầy và con tim bản thân là tớ thì thế cục bản thân mình sẽ không bao giờ êm ấm được”.
Tôi tin yếu tố ấy. Thượng đế giấu kho báu ở nơi mà không người nào mua tới nó cả, ở trong tim chúng ta, nên ta cần học lắng nghe con tim chính mình. Yếu tố ta cần làm cho trước khi khởi nghiệp là xem ta thật sự muốn gì. Và cũng cần phân biệt tiếng gọi trong khoảng bên trong với những ý thích tạm thời, những tiếng ồn từ bên ngoài vọng tham gia.
Khi phỏng vấn tuyển dụng, tôi hay hỏi các ứng cử viên: “Giấc mơ thời niên thiếu của bạn là gì?”. Cách thức giải đáp của khách hàng rất không giống nhau. Có người còn không nhớ bản thân mong ước gì khi còn nhỏ dại. Có đa dạng người khóc. Rất ít người khiến gì can hệ đến giấc mơ ấy.
Tôi thấy mình may mắn vì những gì bản thân mình đã làm trong đời, tuy hiển tướng rất không giống nhau, nhưng bản thân vẫn đang sống giấc mơ của chính mình mỗi ngày. Mơ ước, bởi vậy, cũng là một dạng vốn cần thiết trong đời mỗi con người.
Tôi muốn giữ Xanhshop nhỏ bé xinh như vậy. Như một ổ trứng của gà mẹ, vừa một chục trứng, rét mướt. Nhưng tôi mong các cộng sự của bản thân sau một thời điểm làm việc ở Xanhshop, làm cho giàu vốn của bản thân, sẽ cất bước ra đi và tự tạo công ăn việc làm cho chính mình.
Tôi chỉ hi vọng góc nhìn, niềm tin, những trị giá lối sống nho bé bỏng từ Xanhshop sẽ theo người dùng, lan tỏa như những bông bồ công anh theo gió.
Có thể bạn quan tâm: máy bơm đẩy cao
0 nhận xét: