Sau khi Pháp rút khỏi vn năm 1955, chính quyền vn Cộng Hòa kiến thiết Ủy ban đổi tên con đường đô thành để thay tên các đoạn đường do Pháp đặt sang tiếng Việt. Chúng được đặt theo từng cụm, gồm các anh hùng hay sự kiện gần gụi nhau mang phổ thông ý nghĩa lịch sử.
Đi từ lối vào tham gia đến trung tâm Sài Gòn sẽ thấy cả một chiều dài lịch sử của vn qua từng đoạn đường. Lối vào Trường học Miền Tây có các con đường Hồng Bàng, Hùng Vương, An Dương Vương, Bà Triệu... rồi đến Lý Nam Đế, Lý Thường Kiệt, Triệu Quang Phục... tiếp tới là Mai Hắc Đế, Phùng Hưng, Ngô Quyền, Lý Chiêu Hoàng...
 |
|
Các con đường từ cửa ngõ Trạm xe buyt Miền Tây đi tham gia được đặt theo các hero, sự kiện hàng nghìn năm lịch sử của dân tộc. Ảnh: Google maps. |
Các bến sông Vạn Kiếp, Hàm Tử, Chương Dương... được đặt theo tên các trận chiến hiển hách của quân dân nhà Trần trong trận chiến chống quân Nguyên Mông lần thứ nhì 1284-1285. Còn bến Bạch Đằng được đặt theo con sông nơi Ngô Quyền chỉ đạo quân dân đánh thắng quân Nam Hán năm 938...
Càng gần trung tâm, các sự kiện, nhân vật càng tiệm cận đến hiện tại. Tại quận 1, đoạn đường trước cổng Dinh Độc Lập (nối đến Thảo Cầm viên) dài hơn một km lúc trước tên Thống Nhất (nay là đại lộ Lê Duẩn). Tên gọi này được cho là mang ẩn ý sau dòng chảy 4.000 năm lịch sử thì đa số đều tập trung về đây - đại lộ đẹp và rộng dẫn thẳng tham gia công ty quyền lực cao lâm thời đó.
Phía trước, các con phố một chiều chạy ngang cổng chính Dinh Độc Lập và TAND TP HCM được mang tên Công Lý (được cho là để ám chỉ công lý thì chỉ một chiều đúng hoặc sai). Sau năm 1975, các con phố Công Lý được đổi tên thành Nam Kỳ Khởi Nghĩa.
 |
|
Đại lộ Lê Duẩn trước Dinh Độc Lập trước đây có tên Đại lộ Thống Nhất. Ảnh: H.C |
Dọc theo Đại lộ Thống Nhất có 2 đường bé dại mang tên Hàn Thuyên và Alexandre de Rhodes để nhớ ơn những người đã phát triển tiếng nói cho nước Việt. Hàn Thuyên là người sáng tạo ra chữ Nôm (được người Việt dùng trong gần 10 thế kỷ) để thay cho chữ Hán. Còn Alexandre de Rhodes - giáo sĩ người Pháp, có công lớn trong việc phát triển chữ Quốc ngữ đang sử dụng.
Nhị mặt cửa Đông và Tây chợ Bến Thành cũng có 2 đường Đồng thời được đặt tên theo danh nhân Phan Bội Châu và Phan Chu Trinh một phương pháp đầy hàm ý. Một người khởi xướng phong trao Đông Du, người còn lại thì kêu gọi canh tân, học theo những tư tưởng tiến bộ của phương Tây để phát hành.
Hình như đó, tên các danh tướng nhà Trần được đặt cho các tuyến các con phố gần nhau ở khu Tân Định (quận 1), gồm: È cổ Nhật Duật, Nai lưng Khánh Dư, Nai lưng Quang quẻ Khải...
Cụm danh tướng nhà Lê ở quận 4 gồm: Đinh Lễ, Lê Quốc Hưng, Lê Thạch, Lê Văn Linh.
Ở khu vực huyện 3 là những đoạn đường mang tên nhà văn, nhà thơ, học sĩ: Bà Huyện Thanh Quan, Hồ Xuân Hương, Đoàn Thị Điểm, Lê Ngô Cát, Đặng È Côn, Tú Xương, Nguyễn Gia Thiều... cùng các võ tướng Tây Sơn như: Bùi Thị Xuân, Nai lưng Quang quẻ Diệu, Ngô Thời Nhiệm.
 |
|
Cụm danh tướng nhà È cổ được đặt tên cho các tuyến con đường ở khu Tân Định, thị xã 1. Ảnh: Google maps |
Các nhà cách mệnh nhập cuộc khởi nghĩa Yên ổn Bái chống Pháp (1930) gồm Nguyễn Thái Học (người sáng lập Việt Nam Quốc dân Đảng), Cô Giang (Nguyễn Thị Giang – vợ ông Nguyễn Thái Học), Cô Bắc (tên thật là Nguyễn Thị Bắc - em gái Cô Giang), Phó Đức Chính, Ký Con (tên thật là Đoàn È cổ Nghiệp), Nguyễn Khắc Nhu... nằm ở khu vực Bến Thành (huyện 1).
Theo nhà tìm hiểu Nguyễn Đình Tư (một trong nhị tác giả sách Các con phố phường Thị trấn Hồ Chí Minh), Hội đồng đặt tên tuyến đường thời đó (1955) thường đặt theo khóm, cụm. ngừng thi côngĐây là phương pháp đặt tên rất công nghệ và rất thú vị, chỉ cần biết một tên tuyến đường có thể mường tượng ra một khu vực.
Hiện, những cụm tên danh nhân vẫn được Hội đồng đặt tên con đường đô thị giữ nguyên. Ngoài ra đó, một số cụm tên các con phố mới được hiện ra như: cụm đường tên các loài hoa ở thị xã Phú Nhuận như: Hoa Lan, Hoa Sứ, Hoa Huệ, Hoa Cúc, Hoa Hồng...
|
Theo đề án Đặt, đổi tên con đường, công trình công cộng tới năm 2020, Trọng điểm Phân tích thị trấn và sản xuất, toàn đô thị có hơn 1.770 con đường mang tên tạm và khoảng 400 tên đường "có nhân tố" (không có ý nghĩa, trùng, tên không giống nhau của cùng một hero), trong khi đó quỹ tên trục đường của đô thị đang cạn. Nhóm nghiên cứu cũng liệt kê đa dạng tuyến đường ghi sai tên danh nhân như: Đoàn Như Hài (đúng là Đoàn Nhữ Hài), Hà Tôn Quyền (đúng là Hà Tông Quyền), Nơ Trang Long (đúng là N’Trang Lơng), Trằn Khắc Chân (đúng phải là È Khát Chân)... Trong khi, gần 50 các con phố mang các tên khác nhau của 16 anh hùng như È cổ Hưng Đạo - È cổ Quốc Tuấn, Nguyễn Huệ - Quang quẻ Trung, Học Lạc - Nguyễn Văn Lạc... Hàng trăm tên trục đường trùng nhau như Cao Thắng, An Dương Vương... hoặc tên tuyến đường không mang tính thẩm mỹ như hai trục đường Kênh Nước Đen. |
Trung Sơn
Xem nhiều hơn: máy bơm định lượng
0 nhận xét: